RÖPORTAJ — 04 Eylül 2017 at 22:03

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANI MEHMET ÖZHASEKİ: KENTSEL DÖNÜŞÜMÜ HIZLANDIRMALIYIZ!

 

Türkiye’nin yüzde 71’inin deprem kuşağında oluğunu açıklayan Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki, bu riski en yakından hissedecek ilin ise İstanbul olduğunu söyledi.

 

Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki, “1939’larda Erzincan’dan başlayarak, 2 yıl, 3 yıl, 4 yıl ve 5 yıl aralarla Nikser üzerinden Abant’a, Marmara’ya kadar gelen bir deprem kuşağı var. Birikmiş bir gaz var ve bir şekilde bu patlayacak ve dışarıya çıkacak. Bu belli aralıklarla birikiyor ve patlıyor. Bunun aralıkları şehirlere göre, mevkisine göre 30 yılda bir oluyor. Bazen 50 yılda bir oluyor. İstanbul’da 250 yılda bir olan var, 500 yılda bir olan var. Tüm bunların ortalamasına bakıldığı zaman hocalarımızın ortalamasını söylüyorum. 2030 yılına kadar ciddi bir deprem var. Bu yarın sabah ta olabilir, Allah korusun, Ama 12-15 yıl sonra da olabilir. Şimdi bu gerçeklik ışığında bizim bunu beklememiz söz konusu olamaz. ‘Allah vermesin’ demek, ‘Kader’ demek asla bizim tavrımız olamaz” dedi.

 

Bakan Özhaseki, kentsel dönüşüm 2012 yılında yürürlüğe girdiğini söyleyerek, “Sayın Cumhurbaşkanımızın özellikle İstanbul için tehlikeli sinyaller çalmasından sonra büyük bir dikkat ve hassasiyetle, büyük bir öngörü ile ortaya koymuş olduğu bir çaba. O konuda da ısrarla üzerinde duruyor. Geldiğimiz nokta itibariyle 49 vilayette kentsel dönüşüm ile ilgili bizim riskli alan ilanlarımız var. Ayrıca 20 vilayette bir başka türlü çalışmamız var. Ama toplamda baktığınız zaman o günkü çıkan yasalarla bugün 420 bin civarında binayı dönüştürdüğümüzü görüyoruz. 3 – 4 milyon nüfusa hitap eden bir alanda kentsel dönüşüm yapabildiğimizi görüyoruz. Bunu yeterli görmüyoruz şu anda. Bizim en az 25 – 30 milyonu ilgilendirecek kadar bir hızla 3-5 sene içerisinde bu kentsel dönüşümü yapmamız icap ediyor” dedi.

 

15 milyon nüfusun yaşadığı İstanbul’da bir sıkıntı olduğunda bir sürü insan toprak altında kaldığı gibi, ekonominin de çökeceğini kaydeden Bakan Mehmet Özhaseki, “Anadolu’da menzil olarak depremler olduğunda gidip hep beraber yaralarını sarabiliriz, koşup hep beraber yaralarını sarabiliriz. Bunu Erzincan’da da, Adapazarı’nda da yaşadık. Koştuk, dertlerine derman olduk devlet olarak. Ama İstanbul’da Allah korusun, bilim adamlarının dediği gibi gerçekleşecek olursa ki bilim adamları söylüyor bunu, bir felaket senaryosu var. Onların söylediği şeyler ben özetle şunu çıkardım. 10 sene içerisinde bir deprem var en geç. Bu yarın sabahta olabilir, 9.5 sene sonra da olabilir. Onların söylediğinden bir başka sonuç daha çıkardım. En az 7 şiddetinde gözüküyor. Böyle olduğu zaman binlerce yapı bir anda yerle bir olacak. Türkiye’de 20 milyon civarında yapı stokumuz var. Tüm Türkiye’yi kast ediyorum. 99 depreminde sonra yapılan yapı stokunun 5 milyon civarında. 99 depremi sonrası yönetmeliklerde daha sağlamlık arz eden bir yapı var. 99’dan sonra yapılan yapılar, daha sağlıklı görebiliriz. Ama öncesinde yapılanların en az yüzde 50’si risk taşıyor. Yani 7 – 7.5 milyon konut Türkiye’de şuanda riskli yapı vaziyetinde” diye belirtti.

 

Bakan Özhaseki, vatandaşları da uyararak, her şeyi devletten beklemelerini kaydederek; “Gücü yeten insanlar lütfen binalarını ölçtürsünler. İçlerinde canları var, malları var. En kıymetli şeyleri var. Gücü yetiyorsa insan dışarıda o kadar çok lüzumsuz israf ettiğimiz, para harcadığımız yerler var ki. Birde yaşadığı evlere lütfen baktırsınlar. Onun dışında devletin, bizim yapmamız gereken, hükümet olarak yapmamız gereken şu anda hazırlıyoruz. Yeni yönetmelikler hazırlıyoruz, yeni yasalar hazırlıyoruz. Bunu çok daha hızlandıracağız. Vatandaşı özendireceğiz, bu hızlı bir şekilde dönüşüme girecek yasalar inşallah 2017 içerisinde gelecek. Biz bununla 2023’e kadar, 100’üncü yılımıza kadar Cumhuriyetimizin sağlıksız, kimliksiz yapı kalmasın diye çırpınacağız. İnşallah önümüzdeki yıla kadar bunu yapacağız” diye konuştu.

 

“99 ÖNCESİ YAPILAN BİNALAR RİSK ALTINDA”

 

İstanbul’da biliyoruz ki; özellikle son yıllarda yoğun bir yapılaşma var. Belki de 1950’li, 60’lı, 70’li, 80’li yıllarda yapılanları kastederek söylüyorum, binaların hepsi risk altında. 99 öncesinde yapılan binaların tamamı risk altında. 99’dan sonra yapılanlar yeni deprem yönetmeliğine göre yapıldığı için biraz daha sağlam gözüküyor. Ama 99 öncesi yapılanların hepsi eski yönetmeliğe göre yapıldığı için ve deprem güncellemesi olmadan yapıldığı için müthiş bir risk taşıdığın da biliyoruz. Eğer 3,5-4 milyona yakın İstanbul’da bir yapı stoğu varsa, bunun neredeyse yüzde 25’i, 30’özellikle sahillerde Avcılar tarafından başlayan kesim büyük bir risk taşıyor. Geçtiğimiz günlerde Belediye Başkanı arkadaşları bunları tek anlattığım gibi kentsel dönüşümden nasıl istifade edeceklerini de anlattım. Dedim ki ‘Deprem geldiği zaman A partili, B partili demez, kadın, erkek, genç, yaşlı, çocuk demez en sevdiklerimizi götürür” dedi.

 

“HAZIRLIK YAPMAZSAK BİZİ FELAKET BEKLİYOR DEMEKTİR”

 

Türkiye genelinde 500 bin binada dönüşüm yapılacağını, bunların 200 binini İstanbul, 300 binin ise Anadolu’da olduğunu belirten Bakan Özhaseki, “Bizim yapmaya çalıştığımız şu. Sayın başbakanımıza dün yine arz ettim konuşu. Sağolsun o da çok sıcak ilgi gösterdi. Bu yasaların bir an önce çıkması için de ilgili arkadaşlara emir verdi. Meclisin çalışma aritmetiği içerisinde müthiş bir çalışma yapılacak. Bu yasalar çıktıktan sonra da hedefimiz Türkiye çapında 500 bin binanın dönüştürülmesi. 15 yıllık bir hedef koyduk. 7,5 milyon Türkiye’deki binanın dönüşümünü hesaplıyoruz. Bu İstanbul’da ne kadar? Yıllık 200 bin gibi İstanbul’da hedef koyduk. Bunların 200 bini İstanbul, 300 bini Anadolu. Bunun kendine has finansman modellerini, rezerve alan konusundaki sıkıntıları aşacak formülleri, yasal altyapıdaki eksiklikleri tek tek tespit ettik. İnşallah bunlar çıkar ve gelecek yıl İstanbul’dan başlayarak tüm Anadolu’ya bu kentsel dönüşüm işini yayarız ve biz de kendimizi görevimizi yaptığımız şu bakanlık itibari ile görevini yapmış bir insan olarak huzurla ayrılırız diye düşünüyorum. Düşündüklerimizi gerçekleştirebilirsek Türkiye’yi deprem’e hazır hale getireceğiz. Hazırlık yapmazsak Allah korusun bizi bir felaket bekliyor demektir” dedi.

 

 “İSTANBUL’UN YARISINI YENİDEN İNŞA EDECEK GÜCÜMÜZ VAR”

 

Türkiye’nin yüzde 66’sının deprem bölgesi olduğuna dikkat çeken Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki, son yüz yıl içinde Anadolu’da yaşanan depremleri hatırlatarak bu süreçte alınan derslerin olduğunu söyledi.

 

17 Ağustos depreminin ardından yapılan yönetmelik değişikliklerine de değinen Bakan Özhaseki, “17 Ağustos depreminden sonra deprem riski düşünülerek yönetmelik değişikliği yapıldı. Bu değişiklikten sonra inşa edilen yapılar yönetmeliğe göre yapıldıysa, insanlar rahat edebilir. 2010’lu yıllarda kentsel dönüşümü hızlandırma çalışmaları başladı. Yapılan düzenleme ile evini dönüştürmek isteyenlere avantajlar sağlandı. Bankalardan alınan kredilerde kolaylıklar sağlanacağı söylendi. Tüm bunlar yaşananlardan ders alma alametleri” diye konuştu.

 

Depreme karşı alınması gereken önlemlerin başında kentsel dönüşüm çalışmalarının geldiğinin altını çizen Bakan Özhaseki, bu konuda önümüzdeki günlerde çıkması planlanan bir yasaya da değindi.  Bakan Özhaseki, “Ekibimle, arkadaşlarımla uzun süren, tempolu bir çalışma yaptık. Şehircilik Şurası’nda bu konuya ayrı bir başlık ayrıldı 3 aydır tartışıyorlar. Akademisyenler, müteahhitler, mühendisler, STK’lar… Eğer önümüzde 15 sene varsa 7.5 milyon bağımsız birimi yenilemek zorundayız. Bunun yüzde 25’i de İstanbul’da. Bunu yapabilecek gücümüz, bilgimiz, birikimimiz var. Hedefimiz yılda 500 bin birimi yenilemek. Bina bazlı dönüşüm yapmak isteyen vatandaşlar için teşvikleri artırarak, finans sorununu çözerek dönüşüm yapılmasını sağlayacağız. Fikirtepe’de dönüşümü tamamlamak için yıllardır uğraşılıyor. Yaşanan sorunları çözmek için neredeyse bakanlık olarak biz müteahhitlik yapacağız. Vatandaşın içinde 3-5 kişi de olsa biraz kendini düşünenler, çıkarcılar çıkıyor. Onlar da çıkıp yürütmeyi durdurma kararı alıyor. Derken bunların mahkeme süreci derken işler duruyor. Bu sorunları aşacak yasayı yazdık. Eli kulağında, bu sene içinde çıkarırız” dedi.

 

“YÖNETMELİĞE UYGUN BİNA AYAKTA KALIR”

 

Çıkarılacak yasa ile kentsel dönüşüm çalışmalarının önündeki engellerin kaldırılacağını dile getiren Bakan Özhaseki, bu konuda vatandaşlara düşen sorumluluklar olduğunu da belirtti.

 

Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki,  belirlenen hedef doğrultusunda 15 yıl içinde İstanbul’un yarısının yeniden inşa edilebileceğini vurgulayarak özetle şöyle konuştu: “Gelecek sene pilot yıl ilan ederek 200 bin konutu dönüştürebiliriz. Belediye başkanları hazırlıklarını tamamlamalı. Binalarda görülen sıkıntı yüzde 60’ı bulduysa, bunlar için hazırlıklara başlayabilirler. Eğer binalarda sağlıksız bir durum varsa, bunun dönüşmesinin önünde hiçbir şey engel olarak çıkamayacak.  Bu sürede evinden çıkan vatandaşa da 3 sene boyunca kira yardımı yapacağız. Yeni inşa edilecek binaları yönetmeliğe uygun yaparsanız, zemin uygun olmasa bile 100 katlı bir binaya dahi bir şey olmaz. Yüksek binalar riskli demek değildir. Yönetmeliğe uygun yapılan binalar ayakta kalır. Vatandaşa düşen şöyle bir görev var: Mali durumu uygunsa evini ölçtürsün.  Binanın betonuna, demirine baktırabilirler. Bunu yaptıktan sonra imkanı varsa kendi güçlendirsin. 15 yıl içinde İstanbul’un yarısını baştan inşa etme imkanımız var. İnsanlar devlete güvensinler.”

Kaydet