RÖPORTAJ — 6 Nisan 2014 at 13:58

ESCORTJOYE, TABLET PAZARINDA DEVLERLE YARIŞACAK!

halil öztürk_3

 

Patentini 2003 yılında aldıkları Joye markasını, pazardaki üreticilerin zayıflığı nedeniyle ancak günümüzde piyasaya çıkarabildiklerini ifade eden Nar Teknoloji A.Ş. Genel Müdürü Halil Öztürk, piyasaya sundukları her üründe farklılık yaratmayı önemsediklerini, EscortJoye markasıyla da tablet pazarında fark yaratacaklarını ve bu şekilde global markaların pazar payından alarak büyüyeceklerini vurguladı.

 

1990’lı yıllarda bilgisayar denince ilk akla gelen markalardan biri de Escort Bilgisayar’dı. Sektörde deneyimli Escort Grubu’nun bünyesinde yer alan Nar Teknoloji deglobal markaların distribütörlüğü yanında tablet pazarına yönelik sunduğu EscortJoye markası ile dikkatleri üzerine çekiyor. Tablet pazarındaki gelişmeleri ve EscortJoye’nin pazardaki hedeflerini Nar Teknoloji A.Ş. Genel Müdürü Halil Öztürk ile konuştuk.

 

Öncelikle, Nar Teknoloji hakkında bilgi verir misiniz?

Nar Teknoloji, Escort’un Grup Şirketlerinden birisi. Escort Teknoloji A.Ş’nin 12 tane şirketi var. TNB Bilgisayar (Toshiba Distribütörü) da grup şirketlerinden birisi. Daha çok Uluslararası güçlü markaları ve kendi markalarımızı Türkiye’de sunmak için kurulan bir şirket. Pentax Fotoğraf makineleri ve Nec Projeksiyon Cihazları distribütörlüğü de var. Flash Aksesuar Ürünleri de kendi markamız. Ve son olarak da 2013 yılı sonlarında oluşturduğumuz EscortJoye tablet ve Nisan ayında gelecek akıllı telefonlarımız var.

 

Akıllı telefon kendi markanız mı olacak?

Akıllı telefonlar kendi markamız olacak. EscortJoye adı altında çıkacak. Orada da tablette olduğu gibi çok üstün, piyasada rastlayamayacağınız farklı ürünlerle geliyoruz.

 

Ürün çeşitliliği açısından niş ürünlerinizi soracak olursak neler söyleyebilirsiniz?

Zaten biz araştırırken ilk düşüncemiz oydu. Klasik,  piyasada olan,  herkesin getirdiği ürünü getirmemek lazım. Bizim zaten alışkanlığımız değil herkesin yaptığı işi yapmak. Biz ağırlıklı olarak farklı, piyasada olmayan veya eksik gördüğümüz ürünleri getiriyoruz. Biz Türkiye’nin ilk akıllı telefonu olan PCT 206 akıllı telefonu 2003 yılında getirdik Türkiye’ye. 2005 yılında da ilk tableti olan Diginote adlı patenti alınmış bir markayı o yıllarda getirdik.Joye markasının da 2003 yılında patentini aldık. Aslında bugünleri o yıllardan düşündük.

 

Neden var olan markayı devam ettirmek yerine yeni marka getirmeyi düşündünüz?

2003 yılında akıllı telefon bizim çok ilgimizi çekti. Özellikle Escort’un yazılım grubu da vardı. Procter &Gamble’den tutun Unilever’e kadar satış otomasyonu yapan firmalarla çalışıyoruz. Firmalara çözüm sağlamak için yapılan bu çalışmalar o yıllarda çok ses getirdi. Daha sonra adetlere bakıldı. Özellikle akıllı telefonlarda… Bizim odaklanacağımız telefon yoktu o yıllarda. Sadece bir iki marka vardı. Yerli marka olarak o yıllarda akıllı telefon algısı yoktu. Dolayısıyla getirttiğimiz telefonlar çok sınırlı oldu. O adetler bizim markamızı sürdürecek adetler değildi. Tablette de ekranlar büyüktü ve dokunmatik hassas değildi. Bir de üreticiler hazır değildi. Yani, üreticilerde birim maliyet çok yüksekti. Aslında tableti harekete geçiren Android işletim sistemi oldu. Sistemin neredeyse kullanıcılara ücretsiz verilmesi üreticilerin destekleriyle de pazarın büyümesinde önemli bir faktör oldu. Biz bu nedenle piyasaların olgunlaşmasını, yeni üretimde global oyuncuların çıkmasını bekleyelim dedik. Tabii beklerken Toshiba gibi güçlü bir ortağımız vardı.  Tabii ki Escort olarak taşınabilir bilgisayar pazarına hiç girmedik. Bildiğiniz gibi PC 2005 yılında düşüşe geçmeye başladı. Escort markası 2000’li yıllarda bilgisayarda çok popüler markaydı. Lider marka olmuştu. Escort 1990 yılında pazara girdiğinde hemen pazar ikincisi olmuştu. Dolayısıyla global markalarla büyük rekabeti oldu.  Şu anda 90’lı yıllardan 2013 yılına gelindiğinde pek çok marka yok oldu. Ya satıldı ya da başka nedenlerle piyasada yok. Ama Escort bugün dimdik ayakta. O yıllarda PC Pazarı küçülürken, notebook pazarı büyüyordu. Tabii ki Toshiba gibi güçlü bir ortak varken, Escort markası ile yeni bir notebook üretmek mantıklı değildi. O nedenle tablet işine ağırlık verildi.

 

Escort Grubu’nda bir çok alanda faaliyet gösteren şirketler var. Çağrı merkezi işinden tutun  maç istatistikleri yazılımına kadar çeşitli alanlarda çalışan şirketleri var. Ve en son insansız hava araçlarının çiplerini biz yapıyoruz. Aslında Escort yatırımcı bir grup. Bu amaçla Alesta diye girişim sermayesi yatırım ortaklığı kuruldu. Burada yeni girişimcilere destek veriliyor veya büyümek isteyen ama sermayesi yetersiz olan firmalara destek veriliyor.

 

Tablet satışlarının birden bire büyük artış göstermesini neye bağlıyorsunuz?

Bence temel neden dokunmayla başladı. İnsanlar dokunduğu şeye çok çabuk adapte oluyor. Çünkü önceden yazıyordunuz, ekranı görmüyordunuz ve insanlar hep uzak kalıyorlardı. Tabii ki bunun yanında Android çıktı. Daha sonra televizyon üreticileri tablet işine girdi. Aslında iyi tablet üreticileri yazılımla birlikte televizyon üreticileridir. Bizim üreticimiz de zaten Çin’in en büyük TV üreticisi. Zaten tablet ve akıllı telefonların en büyük üreticisi Çin. Bugün Apple’den Samsung’a kadar bütün ürünler orada üretiliyor. Eskiden Çin malı denince kalitesizdir diye biliniyordu ama bu 10 senedir değişti. Artık orada, iyi bir marka, kaliteli ürün bulabiliyorsunuz. “Nasıl bir farklılık yarattınız?” diye soracak olursanız; baktık piyasada yüksek çözünürlüklü IPS dediğimiz ekranlar çok fazla yok.  IPS3 Retina ekranları sunduk. Sonra 3G, GPS direkt uydu bağlantı vb. özellikleri koyduk. 1.8, 1.6 GHz işlemcili ürünlerde bile RAM çok düşüktü. 2 GB RAM bellek ve 32 GB depolama alanını sunduk ki bununla her şey yapabiliyorsunuz ve binlerce şey saklayabiliyorsunuz. Böyle bir ürün getirirken, baktık ki, insanlar kılıfa da para ödüyor. Biz de dedik ki, standart değil akıllı kılıf olsun. Yani taşıma kılıfını açtığınız zaman açılsın, kapandığı zaman kapansın. Buradaki amaç insanlar hem pili korusun, hem de açmakla kapamakla uğraşmasın. Böyle bir ürünü getirdik. İçine akıllı kılıfı koyduk. Sonra baktık, fiyatı 1400-1500 lira olmasın, 1.000 liranın altında olsun ve bunun dışında 200-700 liralık ürünlerimiz de olsun istedik. Dolayısıyla 7 inç tableti 199 liraya getirdik. Sonra 299 liraya bir ürün getirdik. Bunun da çözünürlüğü yüksek olsun, RAM’i yüksek, bluetooth olsun istedik.

 

Peki, PC zamanında global oyuncularla rekabet ettiniz. Şimdi tablet pazarında da aynı rekabeti gösterecek misiniz?

PC’ye bakıldığında eşittir her şeydi. Siz yeter ki girişimci olun; yeni ürüne çok yatırım yapmadan pazarda belli bir yere gelebiliyordunuz. Tablette Apple’ın tartışılmaz bir gücü var. Onun dışında global olarak Samsung var. Yerli bir oyuncu olarak, tabii ki hedefimiz globallerden pay almak. Bunu da yapmak için bir çeyrek yüz yıllık bilgi birikimimiz ve tecrübemiz var. Yurtiçini bırakın yurtdışında bile çok büyük tecrübemiz var. Bu nedenle yerli markalarla değil, global markalarla rekabet etmeyi düşünüyoruz. Biz bunu nasıl yapacağız? Biz tecrübemizin yanında dinamik bir firmayız. Bu çok önemli. Mesela, bir ürün ürettiğimiz ve satmaya başladığımız zaman hemen ardından yenisini üretmeye çalışıyoruz. İnsanlara en iyisini sunmanız lazım. Mesela Milli Eğitim Bakanlığı’nın tablet kampanyasında bakanlıkta dile getirdim. Özellikle çocuklara en iyisinin verilmesi gerektiğini söyledim. Çünkü onlara iyisini vermezseniz, soğurlar ve bir daha onu kullanmak istemezler.

 

Teknolojik ürünlerde birçok fonksiyon var. Fakat bu fonksiyonlar özellikle teknolojiye hakim olmayan ülkelerde aktif olarak kullanılmıyor. Bir taraftan da hızla yeni teknolojiler üretiliyor. Bu durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Biz 90’lı yıllarda PC pazarında iddialıyken 2000 yıllarında PC pazarı küçüldü notebook pazarı hızla büyümeye başladı. Günümüze geldiğimizde ise notebook pazarı küçülmeye başladı ve tablet pazarı hızla büyümeye başladı. Tabii ki gelişen teknolojiye göre bir sürü gereksiz özellikler çıktı. Ben bunu şöyle görüyorum; aslında tablet çok spesifik bir ürün değil. İşte mailinize bakarsınız, oyun oynarsınız, fotoğraf çekersiniz. Eskiden PC’ler evde,notebooklar işyerlerinde kullanılırdı. Sonradan Notebooklar evde de kullanılmaya başladı. Şimdi önümüzdeki dönemde Tabletler çıkınca,notebooklarbir yerlerde kalıyor. Aslında notebooklar tabletleşmeye başladı. Tabletlerin özelliği; fiyat olarak daha ucuz ve kolay taşınabiliyor olması. Tabii kinotebooklar hep kalacaktır. Ama hafif olduğu için tabletler taşınacaktır ve pratik günlük işler için kullanılacaktır. Tabletler dünyada iyi gidiyor ama Türkiye’detrend tablet değil. Bir de akıllı telefonlar var ve tabletteki özellikler büyük ekranlı telefonlarda var. Ama bu telefonlar pahalı olduğu için daha çok tabletler tercih ediliyor. Dolayısıyla sonuçta hem tablet hem de telefon kullanılmaya devam edecektir.

 

Piyasada pek çok model ve marka var. Tüketici sizin ürünlerinizi neden tercih etsin?

Daha önce söylediğim gibi biz öncelikle ayrıştırma yaptık. 7 inç’te dört çekirdek işlemciyi getiriyoruz. Renkli ürünlere önem verdik. Teknolojide ön plana çıkmaya çalıştık. Fiyat olarak global markalara göre yüzde 40 daha ucuzuz. Bunun dışında Escort markası olarak 1980-90 doğumlular bizi iyi tanıyor. Bu avantajımız var. Bugün kurumsal satışlarda çok iyiyiz. Baktığımızda bizi tercih edenşirket müdürleri veya sahipleri,zamanında  Escort kullanmış insanlar. Bir de medyada ürünlerimizin reklamları yer aldı. Birçok gazetede haberlerimiz çıktı. Böylece kendimizi tanıttık. Bunun sonucunda da insanların Escort’u bekledikleri izlenimini edindik. Ürünleri ayrıştırırken üstün özellikler olmasını, aynı zamanda makul fiyat olmasını düşündük. Satış kanallarında Evkur ile başladık. Orada da ilginç bir strateji izledik. Bilinen mağazalara girmek için çok uğraşmayalım, bizi hemen tercih edecek yerler olsun dedik. Ve ilk olarak Evkur’la başladık ve en pahalı ürünümüzü en çok orada sattık. Daha sonra olmazsa olmaz dediğimiz Teknosa’ya girdik. Onun dışında Hepsiburada.com kanalı geldi. Bizim çok fazla yayılıp çok fazla satalım diye bir hedefimiz yok. Çünkü burada çok adeti hedeflerseniz, bu sefer ürün çokçabuk eskiyor.

 

Güney Kore, Samsung  gibi dev bir marka yarattı ve bugün Apple’nin en büyük rakibi.  Global marka oluşturmak, teknoloji geliştirmek anlamında Türkiye olarak o seviyelere nasıl gelebiliriz?

Güney Kore’yi ben çok inceledim. Üretim ve teknolojik yatırımlara devlet sınırsız destek veriyor. Tabii ki bu desteği girişimciye, gerçek anlamda teknoloji yatırımı yapanlara veriyor. Güney Kore’de siyasi ve ekonomik istikrar var. Bu önemli. Eğer Türkiye de bu istikrarı yakalarsa teknolojik ürünler üretebilir. Türkiye bugün birçok marka üretip ihraç ediyorsa, tablet de üretebilir. Ama dediğim gibi ekonomik dengelerin oluşması lazım. Tablet üretiminde işlemci olarak zaten dünyada 3-4 marka var. Ekranda da aynı şekilde. Öyle ise üretimde Türkiye iyi bir montajcı veya tasarımcı olabilir.

 

Perakende yasası ile kredi kartlarına taksit sınırlandırması getirilmesi sektörünüzü ne ölçüde etkileyecektir?

Bence bu uygulama doğru değil. İnsanlar kredi kartı kullanıyorsa seçim onların olmalı. Ne kadar borçlanacaklarına kendilerinin karar vermesi lazım. Herkes ev, araba sahibi olamıyor, ama borçlanmayla bir telefon veya tablet alabilmeli. Bu artık lüks gibi görünse de aslında bir ihtiyaç. Taksit olarak 24 ay bence de çok fazla, ama telefonda, tablette 6 veya 9 taksit olması makul.

 

Nar Teknoloji olarak, 2014 yılında ortaya koyduğunuz hedefler nelerdir?

Bizim gerçekçi hedefler koymamız lazım. Öncelikle aylık hedefler koyarak, yıllık hedefler oluşturuyoruz. Biz EscortJoyeolarak ilk yıl olarak 2014’te yüzde 5 büyümeyi hedefliyoruz. 2015’te ise de yüzde 10 büyümeyi hedefliyoruz. Bu şekilde konjonktüre de bakarak hareket etmek istiyoruz. Büyümede nihai amacımız öncelikle Samsung, Apple gibi markalardan pay almak, sonradan da ilerlemektir.

 

Yurtdışına yönelik stratejik planlarınız var mı?

Yurtdışı pazarlara açılma planlarımız var. Burada öncelikle Türki cumhuriyetleri ve Arap ülkelerine açılmayı düşünüyoruz. Daha sonraki aşamada Avrupa’da olmayı planlıyoruz. Son yaptığımız yatırımlar özellikle reklam çalışmaları yurtdışına yönelik oldu. Bununla birlikte 2015’teki hedefimiz uluslararası teknolojik fuarlara katılmaktır.