RÖPORTAJ — 1 Ocak 2015 at 15:48

EKONOMİ BAKANI NİHAT ZEYBEKCİ: 2023 HEDEFİNDEN ASLA AYRILMADIK!

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci

 

Ekonomi Bakanlığı olarak fonksiyonlarının, ülkenin dış ticaretini, ithalat ve ihracatın teşvik edilmesi, ülkenin uluslararası ekonomik ilişkileri, dış ticaret ilişkileri, serbest ticaret anlaşmaları, uluslararası kurum ve kuruluşlarla ilişkilerin yürütülmesi, teşvikler, bunların yönetilmesi ve belirlenmesi, bunların kamuoyuyla işbirliğiyle gerçekleştirilmesi olduğunu anlatan Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, yıl sonu itibariyle büyüme rakamlarının revize edilen Orta Vadeli Program (OVP) çerçevesine uygun olarak yüzde 3,3’ler seviyesinde gerçekleşeceğini söyledi.

Bu yılın, ihracatın büyümeye verdiği desteğin en önemli olduğu yıllardan biri olduğunu ifade eden Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, şu anda yüzde 2,8 civarındaki üç çeyreklik büyümenin yüzde 2,6’sının doğrudan net ihracattan geldiğini, bunun yıl sonu itibariyle yüzde 2,5’ler seviyesinde olacağını belirtti.

Büyümenin son çeyrekte iç piyasanın biraz canlanmasıyla OVP’deki yüzde 3,5’ler seviyesinde gerçekleşeceğine inandıklarını belirten Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, şöyle konuştu: “İstediğimiz noktada değil, çünkü Türkiye’nin yüzde 5’in altında bir büyümeyi gerçekleştirdiğinde buna dikkat etmesi gerekiyor. Türkiye son 12 yılda yüzde 5 ortalamayla büyüdü. Son 20 çeyrekte Türkiye yüzde 5.8 ortalamayla büyümeyi başardı. Türkiye bu sene yüzde 3,3 civarında büyürken, cari açığı da daraltarak büyüyor. 2013 yılına göre yüzde 37 seviyesinde bir cari açığı daralmış olacak ve cari açığın 19,3 milyar dolarlık bir iyileşme geçen seneye göre gerçekleştiriyor. Cari açığın daralmasında en önemli dikkat edilmesi gereken nokta da cari açığın 19,3 dolarlık daralmanın 12,5 milyar doları doğrudan net ihracat artışıyla geliyor.”

Cari açığın milli gelire oranının, yıl sonunda yüzde 5’ler seviyesinde gerçekleşeceğini ifade eden Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, bunun Türkiye için çok önemli başarı olduğunu söyledi. Zeybekci, Ekonomi Bakanlığı olarak minimum fiyat uygulaması yaptıklarını belirterek, şunları kaydetti: “Bu uygulamamız, ithalat rakamımızı yaklaşık 4 milyar dolar civarında yukarıda gösterir. Bunu net olarak düştüğümüzde cari açığımızın yaklaşık 4 milyar dolar daha düşük olduğunu görürüz. Bu da bizim cari açığımızı yüzde 5’in altında bir rakam, net cari açığımızı o noktaya çeker. Yüzde 5 altında yani yüzde 4’lere yaklaşmış olan cari açık, Türkiye için son derece makuldür. Kabul edilir cari açıktır.”

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, “Türkiye, ilk defa yurt dışında 5 bin dönümlük alanda kurulacak sadece Türk firmalarının yer alacağı serbest bölgeyle ilgili anlaşma yaptı, teknik çalışmalar sürüyor” dedi.

Bakan Zeybekci, yeniden dizayn edilen dünyada Türkiye’nin de baş aktör olarak yer alması için büyük gayret sarf ettiklerini söyledi. Serbest ticaret anlaşmalarıyla ilgili bilgi veren Zeybekci, Türkiye’nin ilk defa yurt dışında 5 bin dönümlük alanda kurulacak, sadece Türk firmalarının yer alacağı serbest bölgeyle ilgili anlaşma yaptığını, teknik çalışmaların sürdüğünü kaydetti.

İthalat ve ihracatın önündeki engelleri kaldırmak üzere çalışma başlattıklarını ifade eden Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, “Türkiye artık edilgen bir ekonomi değil, etken bir ekonomi” dedi.

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, Türkiye’nin bu yıl ihracatını yüzde 5,6 artırmayı başardığını, ihracatın 160 milyar dolara yakın bir seviyede gerçekleşeceğini ifade etti. AB’nin, AB içi hariç dünyadan ithalatı yüzde 1,6 artarken Türkiye’nin AB’ye ihracatının yaklaşık yüzde 12 arttığına dikkati çeken Bakan Zeybekci, “2008 krizinden sonra dünya artık çok büyük vadeli ithalat veya stoklama mantığından uzaklaştı. Dünya artık bu mantığa dönmez. Hızlı bir şekilde tedarik sağlayabildiği, stok maliyetine katlanmadığı, stok yapmadığı başka bir tercihe gitti. Yani AB uzak coğrafyalardan 3 aylık, 6 aylık, 1 yıllık ihtiyaçlarını büyük miktarda alırken ve kendisi stok yaparken, stok maliyetlerine katlanırken, Türkiye’den çok daha hızlı birkaç haftalık periyotlarla satın almayı, Türkiye’nin o fiyat farkını ödemeye razı olarak tercih ettiği için AB ile ihracatımızda artış gerçekleştirdik” diye konuştu.

Yıl sonu ya da gelecek yılın ilk ayı itibariyle Rusya ile ticaretin önündeki engelleri kaldırmayı hedeflediklerine dikkati çeken Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, engellerin kalkmasıyla Rusya ile ticaretin artacağına inandıklarını belirtti. Gelecek yıl Irak ile ilişkilerde iyi şeyler beklediklerini anlatan Zeybekci, Irak Başbakanı Haydar el-İbadi’nin Ankara ziyaretinin olumlu geçtiğini anlattı.

Bu yıl 10 ayda ihracat yapılan 26 sektörden yalnızca zeytin ve zeytinyağı, çelik ve madencilik sektörlerinde düşüş görüldüğünü belirten Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, fındık mamulleri, tütün, su ürünleri ve hayvancılık mamulleri, süs bitkileri ve mamulleri ile hazır giyim ve konfeksiyon sektörlerinde çift haneli büyümenin gerçekleştiğini, 97 faslında 75’inde ihracatta büyüme sağlandığını kaydetti. Zeybekci, 2014 yılı Ocak-Ekim döneminde ise ihracatçı sayısında, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 7’ye yakın artış sağlandığını ifade etti.

Türkiye’nin geleceği için pusula değerinde olan 2023 hedeflerine ulaşma hedefinden asla ayrılmadıklarını dile getiren Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, 500 milyar dolarlık ihracat hedefini gerçekleştirmek için ihracat yapısının yeniden dönüşmesi gerektiğini anlattı. 62. Hükümetle başlanılan süreçte Türkiye’nin yeniden tüm değerlerini gözden geçirdiğini, yeni bir dönüşüm programı başlattığını, bunların her birinin eylem planına dönüştüğünü ifade eden Zeybekci, şöyle konuştu: “Yaklaşık bin 250 civarında eylem planına dönüştü, bu eylemlerin tek tek kontrol edildiği, üzerinde çalışıldığı, önümüzdeki 1,5-2 yıllık süreçte çok hızlı dönüşümlerin olduğu bir süreç yaşayacağız. İhracat yapımızın değişmesi ve dönüşmesi programı, biz, bunu takip ediyoruz. İhracat yapımız derken pazarlarda değişim ve dönüşüm, pazarlardaki tüketim alanlarında, ağlarında ve alışkanlıklarında belirleyici olan Türkiye’nin bu ağlara hakimiyeti anlamında değişim ve dönüşüm.”

“Dünya ekonomisi yeni okyanusları kendiliğinden altın tepsiyle sunmaz”

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, finansal enstrümanların geliştirilmesi, ihracatta yenilikçilik ve Ar-Ge’ye yönelik yatırım ve uygulamalar ile ileri teknolojili ürünlerin desteklenmesinde yeni tedbirlerin olacağını söyledi. 10 yılda ihracatını 3 kat arttıran Türkiye’nin, önümüzdeki dönemde ihracatını 3 katın üzerinde artırması için daha fazla pazara mal ihraç edilmesi, mevcut pazarlarda daha büyük paya sahip olunması ve daha yüksek katma değerli ürünlerin ihracat içindeki payının yukarılara çekilmesi gerektiğini ifade eden Bakan Zeybekci, şunları kaydetti: “Bu hedef doğrultusunda, Ekonomi Bakanlığı olarak yatırım-üretim-ihracat değer zincirinin her bir halkasına yönelik politikalarla ihracatımıza yön veriyoruz. Hiç kimse kıyıdan uzaklaşmayı göze almadan yeni okyanuslar keşfedemez. Bunu çok iyi biliyoruz. Biz üretim sistemimizi değiştirme yönünde adım atmazsak, dünya ekonomisi bize yeni okyanusları kendiliğinden altın tepsiyle sunmaz.”

Ekonomi Bakanlığı olarak yeni teşvik sistemi ve üretim yapısını değiştirecek önemli adımlar attıklarını belirten Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, teşvik sisteminin dinamik bir yapıda olduğunu söyledi. Zeybekci, 2014 içinde 2 karar, 3 tebliğle teşvik kararlarında değişiklikler yaptıklarını ifade ederek, “Yapılan yeni düzenlemeyle yatırımların daha yüksek oran ve sürelerde desteklerden yararlanabilmesi için yatırıma başlama tarihini 31 Aralık 2014’e kadar uzatmıştık. Arkadaşlarla yaptığımız çalışmalarda daha fazla uzatmanın talep edilmediğini görüyoruz” diye konuştu.

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, Türkiye’nin metalürji sektörünü yaratması gerektiğine inancıyla bu alanda verilecek teşvikle ilgili çalışmaların son aşamaya geldiğini söyledi. Özel sektör ve ülke ekonomisi açısından ihtiyaç duyulan ilgili konularda, bölgesel bazda desteklenen sektörlerin kapsamının genişletilmesi ve yatırım tutarlarının revizyonuna yönelik çalışmaların devam ettiğini bildiren Zeybekci, maden aramalarına 5. bölge teşviklerinin verilmesi için çalışmaların başladığını belirtti.

Nihat Zeybekci, çözüm sürecinin başarıya ulaşmasının, kardeşlik, yatırım, ekonomi ve huzur iklimlerinin istenilen seviyeye gelmesinin, verilebilecek en büyük teşvik olduğunu kaydetti.

“Yerli üreticilerimizi ithalata ezdirmemek üzere tedbir alıyoruz”

İthalatta da stratejik akıl uyguladıklarını anlatan Zeybekci, ithalatta yerli üretimi korumak, yerli üretimin uluslararası arenada haksız rekabete uğrayarak zarar görmesini engellemek için de çalışmalarının olduğunu ifade etti. Bakan Zeybekci, şöyle konuştu: “Yerli üreticimizi damping fiyatlı ve zarar veren ithalata ezdirmemek üzere tedbirler alıyoruz. Bugüne kadar 54 ürün grubunda 117 adet damping veya telafi edici vergi uygulaması başlattık. Toplam 13 ürün grubunun ithalatında da korunma önlemini aldık. İthalattan zarar gören yerli üreticilerimizin çıkarlarını ve ülke menfaatlerini korumaya devam edeceğiz. Bu kapsamda, halen ABD menşeli pamuk ithalatı için bir damping soruşturması, cep telefonları içinse bir korunma önlemi soruşturması başlatmış bulunuyoruz.”

Demir-çelikten filmaşin ve inşaat demirleri ithalatında ilave gümrük vergisi uygulaması başlattıklarını anımsatan Nihat Zeybekci, demir çelik sektörünün sanayi için kritik önemde olduğunu, ithalat baskısına karşı yerli demir çelik üreticilerini yalnız bırakmayacaklarını kaydetti. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, Türkiye’de üretilen veya üretilmesi mümkün olan eşyaların ithalatının azaltılarak içeride üretimin korunması yolunu tercih edeceklerini belirterek, “Elektrikli ev aletleri, el aletleri, cep telefonu, tablet ve bilgisayarlarla ilgili çok yakın süreçte bir sonuç mutlaka ortaya çıkacaktır” dedi.

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, düzenlediği basın toplantısında, gümrük vergilerinde yaptıkları ayarlamalarla başta gıda maddeleri olmak üzere spekülatif hareketlerle fiyatlarda meydana gelen ani dalgalanmaların tüketicilere verdiği zararları engellediklerini söyledi. Zeybekci, geçen dönemlerde kuru fasulye fiyatlarında aşırı yükselme olduğunu, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının ithalat izni vermesiyle fiyatların normalleştiğini hatırlattı.

Türkiye’de yıllar itibariyle ithalat artışı yaşandığını ifade eden Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, şöyle konuştu: “Ancak burada bizim açımızdan en önemli noktalardan biri ithalatın yapısı itibariyle Türkiye’de üretildiği halde ithal edilen tüketim mallarının durumudur. Bu nedenle önümüzdeki dönemlerde Türkiye’de üretilen veya üretilmesi mümkün olan eşyaların ithalatının azaltılarak içeride üretimin korunması yolunu tercih edeceğiz. Önümüzdeki günlerde kamuoyunda da paylaştığımız, elektrikli ev aletleri, el aletleri, cep telefonu, tablet ve bilgisayarlarla ilgili çok yakın süreçte bir sonuç mutlaka ortaya çıkacaktır.”

Bakan Zeybekci, dünya ekonomisindeki şartların hızla değiştiğini ifade ederek, böyle dinamik bir ortamda Ekonomi Bakanlığı olarak ihracatçıya destekleri sürekli olarak geliştirdiklerini bildirdi. Bugüne kadar UR-GE desteklerine 108 farklı işbirliği kuruluşundan 177 proje başvurusu aldıklarını dile getiren Zeybekci, bu projelerin 152’sini halen aktif olarak yürüttüklerini belirti.

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, Yurt Dışı Birim Marka ve Tanıtım Desteği kapsamında 2014 itibariyle binin üzerinde yurt dışı ofisin, depo, showroom ve mağazanın kirasına ve tanıtım giderine yaklaşık 50 milyon lira destek verdiklerini söyledi. İhracatçıların yurt dışı dağıtım kanallarına doğrudan erişimlerini sağlamak amacıyla Türkiye Ticaret Merkezleri mekanizmasını kurduklarını hatırlatan Zeybekci, bu merkezlerin yurt dışında gerekli görülen yerlerde açılacağını ve bu merkezlerde mağaza, ofis, depo ve showroom gibi birimlerden en az birinin bulunması gerektiğini ifade etti.

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, bakanlık olarak hedef ve öncelikli ülkeleri belirlediklerini, ticaret merkezlerinin öncelikle bu ülkelerde açılmasını öngördüklerini belirterek, “İnanıyorum ki yakın zamanda, kültür coğrafyamızda yer alan İran, Irak, Türk Cumhuriyetleri ve Balkan ülkeleri ile potansiyeli yüksek büyük pazarlar olan Tokyo, Şanghay, Moskova, New York, Paris gibi merkezlerde ve daha birçok ülkede Almanya ve İngiltere’de seçkin Türk ürünlerinin sunulduğu Türkiye Ticaret Merkezlerimizi göreceğiz” dedi.

Türkiye Ticaret Merkezlerinin kira giderleri için yıllık 1,5 milyon dolar, tanıtım faaliyetleri için 300 bin dolar ve istihdam giderleri için 500 bin dolar olmak üzere yıllık bir ticaret merkezi için toplamda 2,3 milyon dolar destek üst limiti belirlediklerine dikkati çeken Bakan Zeybekci, söz konusu merkezlerin satın alınması durumunda 6 milyon dolara kadar destek vereceklerini bildirdi. Zeybekci, tasarım ve ürün geliştirme proje önerileri ile Bakanlığa müracaat eden şirketlerin de desteklendiğine dikkati çekerek, “İstihdam edecekleri tasarımcı, modelist ve mühendislerin brüt maaşları projeleri boyunca 1 milyon dolara kadar, alet, teçhizat, malzeme ve yazılım giderleri 250 bin dolara kadar, seyahat ve web sitesi üyeliğine ilişkin giderleri ise 150 bin dolara kadar olmak üzere proje bazında yüzde 50 oranında desteklenecek” dedi.

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, yeni bir destek programı üzerinde çalıştıklarını belirterek, “Önümüzdeki dönemde Türkiye’nin yüksek teknoloji ihracatının doğrudan desteği ile ilgili başlattığımız bir program, yaklaşık olarak da 3,5 milyar dolarlık destek programı son noktaya geldi. Birkaç haftalık bir sürede uygulamaya girecek” diye konuştu.