Ekonomik kriz mi, yönetim krizi mi? Türkiye’nin şirketler üzerinden vermesi gereken sınav.
Türkiye’de bir şirket konkordato ilan ettiğinde herkes aynı soruyu soruyor: “Bu şirket nasıl bu hâle geldi?”
Oysa asıl sorulması gereken belki de şu: Bu şirket bu hâle gelirken kimler neyi görmezden geldi?
Yıllarca büyüme hikâyeleri anlatan, yatırımlar yapan, yeni şubeler açan, milyonluk cirolarla övünen işletmelerin bir gün borçlarını ödeyemez duruma gelmesi yalnızca ekonomik koşullarla açıklanabilir mi?
Elbette yüksek finansman maliyetleri, daralan talep, tahsilat güçlükleri ve ekonomik belirsizlikler işletmeleri zorluyor.
Ancak her ekonomik zorluk yaşayan şirket konkordatoya başvurmuyor. İşte üzerinde düşünmemiz gereken fark burada başlıyor.
Büyümek Her Zaman Güçlenmek Değildir
Bir işletmenin cirosu artarken finansal dayanıklılığı azalabilir. Yeni yatırımlar yapılırken öz kaynakları eriyebilir. Satışlar yükselirken kasadaki para azalabilir.
Çünkü ciro başka, kârlılık başka, nakit yaratabilmek bambaşka bir meseledir.
Türkiye’de birçok işletmenin en büyük yanılgılarından biri, büyümeyi finansal başarıyla eşdeğer görmesidir.
Oysa büyümenin finansmanını yönetemeyen bir şirket için başarı gibi görünen rakamlar, gelecekteki krizin habercisi olabilir.
Konkordato Yalnızca Borçlunun Hikâyesi Değildir
Bir konkordato dosyasının görünmeyen tarafında onlarca, bazen yüzlerce başka işletmenin hikâyesi vardır.
Alacağını tahsil edemeyen tedarikçi, ödemelerini planlayamayan üretici, işini kaybetme endişesi yaşayan çalışan ve ticari ilişkisini yeniden değerlendiren müşteri…
Dolayısıyla konkordato yalnızca bir şirketin borçlarını yeniden yapılandırma arayışı değildir. Aynı zamanda ekonomik güven ilişkisinin sınandığı bir süreçtir.
Burada önemli bir gerçeği kabul etmeliyiz: Bir şirketin ayakta kalmasını sağlamak kadar, o şirket nedeniyle başka işletmelerin ayakta kalma hakkını korumak da önemlidir.
Sorun Konkordato Değil, Konkordatoya Hazırlıksız Yakalanmaktır
Konkordato, hukukun işletmelere sunduğu meşru bir yeniden yapılandırma imkânıdır. Doğru koşullarda uygulandığında ekonomik değerin ve istihdamın korunmasına hizmet edebilir.
Fakat hiçbir hukuki mekanizma, tek başına sürdürülebilir bir iş modeli yaratamaz.
Gerçek çözüm; finansal risklerin erken tespit edilmesi, nakit akışının disiplinle izlenmesi, iç denetimin güçlendirilmesi ve yönetim kararlarının ölçülebilir verilere dayanmasıdır.
Şirketler yalnızca bilanço yönetmez; güven, itibar ve gelecek de yönetir.
Bugün konkordatoyu konuşurken aslında Türkiye’nin kurumsal yönetim kültürünü de tartışıyoruz.
Ve belki de artık şu sorunun cevabını aramalıyız: Şirketleri kurtarmak için neden mahkeme kapısına kadar bekliyoruz?
Çünkü asıl başarı, konkordatodan çıkmak değil; şirketi konkordatoya ihtiyaç duymayacak şekilde yönetebilmektir.
