NİLÜFER BELEDİYE BAŞKANI TURGAY ERDEM
2022’DE ANA GÜNDEMİMİZDE İKLİM VAR!
Üst üste yaşanan çevre felaketlerinin bir iklim krizine işaret ettiğine vurgu yapan Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem, iklim sorununun Nilüfer Belediyesi için 2022’de ana gündem maddesi olacağını belirtti.
Nilüfer Belediyesi 2020 ve 2021 yıllarını sırasıyla Tarım Yılı ve Gıda Yılı ilan etmişti. Son yıllarda yaşanan çevre felaketleri de tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de iklim krizini ana gündeme taşıdı. Bu konuyu kendilerinin ana gündem maddesi olarak ele aldıklarını dile getiren Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem ile tarım, gıda ve iklim başlıklarını konuştuk.
Nilüfer Belediyesi 2020’yi tarım yılı, 2021’yi de gıda yılı ilan etmişti. Buradan başlayalım söyleşimize dilerseniz…
Göreve geldiğimiz zaman stratejik planımızı yaparken Nilüfer’in kültür, sanat, spor, eğitim alanlarında güçlü bir kent olduğunu gördük. Belediyemiz bugüne kadar bu alanlarda yapmış olduğu çalışmalarla çok çeşitli ödüller de aldı. Ama diğer taraftan tarım alanlarıyla da güçlü bir yerleşimiz. 51 bin hektarlık alanımız var ve bunun 17 bin hektarı birinci derece tarım alanıdır. Sanayi alanlarımız da fazlasıyla var. Dolayısıyla tarımı ve kırsal kalkınmayı öne çıkartmaya karar verdik. Zaten tarımsal üretim ve tarım alanları ülkemizde giderek azalıyor. Bu da dışa bağımlılığı artırıyor. Hiç olmazsa bunun farkındalığını yaratalım dedik. İlk yıl bu anlamda çalıştık. Öncelikle çiftçilerimizin sorunlarını, dertlerini dinledik. Hemen bir çiftçi evi kurduk. Çiftçi evinde onlara eğitim vermeye başladık. Ardından bütün tarım alanlarından Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi ile beraber yapmış olduğumuz ortak bir protokolle numuneler aldık. Toprak numunelerinin laboratuvar testlerini tamamladık. Raporlar daha yeni çıkıyor. Rapor sonuçlarını çiftçilerimizle paylaşıp topraklarına uygun, verim alabilecekleri ürünleri kendilerine bildireceğiz.
Sürdürülebilir bir tarım modeli uygulamaya çalışıyorsunuz…
Evet, öyle. Bu şu an Türkiye’deki hiçbir yerel yönetimin yapmadığı bir çalışmadır. Biz bunu bu yıl içerisinde gerçekleştirmeye çalışıyoruz. Bununla ilgili olarak Tarımsal Geliştirme Kooperatifi’ni harekete geçirdik. Daha önce yapmış olduğumuz kent bostanlarında 500 çeşit ata tohumumuz var. Bununla ilgili bir tohum kütüphanemiz var. Bunları bu kooperatifimizle beraber geliştirmeye, tohumları artırmaya çalışıyoruz. Bu sene altıncısını düzenlediğimiz Tohum Takas Şenliği ile yerel, ata tohumlarını çoğaltıp geleceğe aktarmak istiyoruz. Bu çalışmalarla beraber yeni bir marka olarak “Nilüfer Bostan”ı oluşturduk. Burada ilaçsız, ata tohumlarıyla yetiştirilmiş mamullerin satışı yapılıyor. İlkini belediye binamızın yanında açtık. Şimdi 9 mahallemizde daha açmaya çalışıyoruz. Böylece vatandaşlarımızın daha sağlıklı gıdaya ulaşmasını temin ediyoruz.
Nilüfer halkı sağlıklı besleniyor diyebilir miyiz?
Bunu söylemek için erken. Bu, zaman gerektiren bir çalışma. Aşama aşama, hem çiftçilerimizi hem de kendimizi eğiterek bu yolda ilerliyoruz. Çiftçilerimizin bu ürünleri satıp daha çok gelir etmesi ve halkımızın da sağlıklı gıdaya erişimi için çaba sarf edeceğiz. Umarım başarılı oluruz.
Nilüfer Belediyesi’nin iyi tarım çalışmaları nasıl ilerliyor?
Konaklı Mahallesi’nde oluşturduğumuz Ekoçiftlik Projesi’yle 117 dekarlık alanda; seralar, tıbbi aromatik bitkiler merkezi, arıcılık, destilasyon, soğuk sıkım, bitki kurutma üniteleri ile meyve-sebze suyu yapım atölyelerinden sabun ve krem yapımına kadar pek çok alanda atölyeler düzenleyecek ve agroekoturizm kampını da hayata geçireceğiz.
Bu model ulusal ölçekte uygulanabilir mi?
Türkiye çapında baktığınız zaman Nilüfer Belediyesi ölçeği küçük bir ölçek. Biz bu farkındalığı yaratıp bu yöndeki çalışmaları biraz daha harekete geçirebilmeyi hedefliyoruz. Bunun zamanla bir model kabul edilmesini düşünüyoruz.
Her yıl yenilik getiren bir belediyesiniz. 2022’de ne bekliyorsunuz bu anlamda?
2022 değerlendirmemizi yaptık. 2022 yılını “İklim Yılı” olarak ilan ettik. Bununla ilgili detayları daha sonra açıklayacağız. Geçtiğimiz yıl bu kadar çok felaketin üst üste yaşanması, iklim değişikliğinin ne kadar farkında olmamız gerektiğini bize hatırlatıyor. Suyun özellikle kullanımının iyi bir şekilde organize edilmesi gerektiğini bize anlatıyor. Çünkü bundan sonra kavgalarımızın hepsi suyla ilgili olacak.
Bu önemli bir dönüşümü gerektiriyor aslında…
Sadece Türkiye’de değil, bütün dünya üzerinde bir çalışma yapılması gerekiyor bu konuda. Öncelikle karbon salımını azaltacak yöntemler bulacağız, sanayimizi ona göre dizayn edeceğiz. Bunu Hindistan da Çin de yapacak, en gelişmiş Finlandiya ve Norveç de yapacak. Türkiye’nin de bunun öncülüğünü yapan ülkelerin başında gelmesi lazım. Ama maalesef bunu beceremiyor, yapıyormuş gibi yapıyoruz. Biz Nilüfer’de en azından yapabildiğimiz kadarını yaparız. Çünkü biz Avrupa Birliği Başkanlar Sözleşmesi’ne imza atmış olan bir belediyeyiz. Dolayısıyla yapacağımız çalışmalarımızla 2030 yılına kadar karbon salımımızı yüzde 40’a kadar azaltmamız gerekiyor.
Kentinizde çok sayıda sanayi bölgesine sahipsiniz. Bu bölgeler sizin yönetiminizde değil. Ama çevresel etkilerini görüyorsunuz. Bunu nasıl yönetiyorsunuz?
Nilüfer’deki sanayi bölgelerinin ne atıklarıyla ne kullandıkları yakıtla ilgili bir yetkimiz yok. Bu konuda vatandaştan gelen şikayetleri biz de Valiliğe, Çevre Müdürlüğü’ne iletmekle yetinmek zorunda kalıyoruz. Özetle bu sorunları şikayetle çözmeye çalışıyoruz sadece. Ama bu sorunun yerel yönetimlerle merkezi yönetimin ortak çalışmasını öngören bir yasal düzenleme ya da uygulamayla ele alınması lazım. Bunun için valiliğin başkanlığında, içinde ilçe belediyelerinin ve çevre müdürlüklerinin de olduğu kurullar oluşturulmalı. Özellikle deşarj olan alanlarda ayda bir numune alınıp bu konularla ilgili tespitler yapılmalı. Çevreye duyarlı birçok iyi sanayicimiz var. Ama onların dışında çevreyi kirleten birçok sanayicinin de olduğunu düşünüyorum. Çevreye ihanet ediyorlar. Deremizi, havamızı, toprağımızı kirletiyorlar. Bunu durdurmak gerekiyor. Bu konuda cezalar önemli bir araç. Ancak cezaların uygulanmasında bazı sıkıntılar var.
Peki, bundan sonra Nilüfer ve Bursa için neler yapılabilir?
Nilüfer ölçeğinde de Bursa ölçeğinde de baktığımız zaman ciddi sorunlar var. Bursa, nüfusu 3 milyonu geçmiş olan büyük bir metropoldür. Aslında batı kentlerindeki yerleşim biçimlerini yeniden gözden geçirmek lazım. Ülkenin nüfusuyla, endüstrisiyle batıya kaydığı bir yapı doğru mudur? Bunu tartışmak lazım. Dolayısıyla genel büyük ölçekte bakıp bu dağıtım sistemini yeniden gözden geçirmek gerekiyor. Mesela geçtiğimiz günlerde Sayın Kılıçdaroğlu’nun yaptığı bir açıklama var, diyor ki: Yatırımcı, sanayici korkmasın yatırımını Konya’da, Kayseri’de, Gaziantep’te ya da Malatya’da yapsın. Onlar üretsin onların mallarını en yakın limana devlet taşısın. Bu tür çözümlere ihtiyacımız var. Batıya yığılan yatırımları ülke çapında yaymak gerekiyor. Bugünkü gibi devam edersek Türkiye’deki ekonomik dengeyi kurmakta zorluk çekeriz. Bursa’nın bundan dolayı oluşan farklı sorunları var. Birinci sorunu ulaşımdır mesela. Bursa’yı bugün ve bundan sonra yönetecek olanlar herhalde en çok ulaşım ve altyapıyla ilgili yatırımlar yapmak zorunda kalacak. Tabii, böyle olunca yeşili kaybediyoruz, çevreyi kaybediyoruz. Kentleşmeyi sağlıklı bir büyümeyle beraber yürütmek lazım.
Kentleşmeye değinmişken kentsel dönüşümü de konuşalım biraz…
Bizim en büyük sorunumuz kentsel dönüşüm oldu. Çünkü gereken bölgesel planlama yapılmadı. Nilüfer de bundan en çok zarar gören ilçe oldu. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Bursa Büyükşehir Belediyesi’ne kentsel dönüşüm konusunda yetki verdi. Daha sonra bu yetki çarpık ve kaçak yapılaşmanın olduğu Osmangazi ve Yıldırım gibi ilçelerde değil de Nilüfer’de kullanıldı. Özellikle de rantın yüksek olduğu yerlerde parsel bazında kentsel dönüşüm yapıldı. Ama yetkiyi de yanlış kullandılar. Parselde 3-5 bina yıkıldı, onun yerine 5-6 katlı binalar varken 12 katlı binalara izin verildi ve buna da kentsel dönüşüm dendi. Kentte dolaşırsanız bizim bölgemizde birçok yerde 6 katlı binalar yanında 12 katlı binalar görürsünüz. Binalar yenilenmiştir ama bu kentsel dönüşüm değildir.
Peki, bu rantsal dönüşüm sizi ne ölçüde zorluyor?
Tabii, bir yoğunluk oluşuyor. Nüfus bir parselde iki katına çıkmış oluyor. Bir kenti planlarken okul, hastane, ticaret alanları, kültür alanları vb. nüfusa göre belirlenir. Şimdi burada birden artış oldu. Bu artış da saydığım alanlardaki ihtiyacı artırmış oldu. Altyapıya da ayrı bir yük getirdi. Bunun getireceği olumsuzlukları zaman içerisinde göreceğiz. Diğer taraftan kentin siluetinin de bozulması söz konusu.
İstihdam yaratma konusunda bazı beledilerimiz ciddi efor sergilemeye başladılar. Siz Nilüfer özelinde neler yapıyorsunuz? Sosyal belediyecilik bu anlamda nereye evrilmiş durumda?
Açıkçası bu ekonomideki ağır bir yük. İşsizliğin bu denli yüksek oluşu özellikle bizim gibi daha gelişmiş bir kentte ciddi bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Tabii, sosyal destek anlamında çok ciddi çalışmalar yapıyoruz. Sosyal destek bütçesini bu yıl geçen yıla oranla 5-6 katına çıkardık. Artan fiyatlar ve girdi maliyetleriyle birlikte vatandaşların su, elektrik, doğalgaz faturalarına maaşlarının yetmeyeceği, bir taraftan da işsizlikle boğuşulacağı için taleplerin çok artacağını düşünüyoruz. Onun için de önlem almaya başladık. Arkadaşlarımızla beraber bir kara kış paketi hazırladık. Tabii, kurların bu kadar yüksek olması her alanda olduğu gibi bizleri de sıkıntıya sokuyor. Asgari ücrette yapılacak artışla birlikte belediyemizin personel ve cari harcamalarında ciddi bir yükseliş olacaktır. Biz 3 ay önce sendikayla toplu sözleşmemizi imzaladık. Son gelen zamlarla beraber maaşlar üçte bir oranında eriyip gitti. Dolayısıyla buna bir çözüm bulmamız gerekiyor. Ama bunun için yeni bir kaynak bulmamız lazım. Bu kaynağı merkezi yönetim bize vermiyor.
Diğer taraftan kadın girişimciliğini desteklemek için kadın dernekleriyle uyum protokolünü imzaladık. Ayrıca bir kadın girişimcilik merkezi oluşturmaya çalışıyoruz. Onun için binamızın bir katını hazırlıyoruz. Herhalde yaza kadar oranın onarımını bitiririz.
Son olarak hep ön planda olduğunuz kültür-sanat faaliyetlerinizi konuşalım…
Tabii, pandemi bizi ciddi anlamda etkiledi. Ama yine de kültür ve sanattan asla taviz vermiyoruz. Vatandaşlarımız bu faaliyetlerimizi her alanda destekliyorlar. Pandemi kapalı alanlarda yasaklamalar getirince bu etkinlikleri daha çok açık alanda yapmaya başladık. Spor şenliklerimiz devam edecek. Coşkuyla, yüksek katılım sağladığımız 29 Ekim kutlamalarımız var. Bu sene 200 binin üzerinde insanla yaptık. Dolayısıyla çok güzeldi. Bunun yanında küçük konserler ve diğer etkinliklerimiz de yıl boyunca devam edecek.
