Yatırım Finansman Yönetmen Yardımcısı Makbule Deniz
Son haftalarda Japon devlet tahvili (JGB) piyasasında yaşanan sert fiyatlamalar, yalnızca Japonya için değil küresel tahvil piyasaları açısından da önemli sinyaller veriyor. Japonya’nın kamu borcu bugün GSYİH’sinin yaklaşık %260’ına ulaşmış durumda ve bu oran gelişmiş ekonomiler arasında açık ara en yüksek seviyeyi temsil ediyor.
Bu nedenle faizlerdeki sınırlı artışlar bile Hazine’nin borçlanma maliyetini anlamlı ölçüde yukarı çekiyor. Temmuz ayında 10 yıllık Japon tahvil faizi yaklaşık 30 baz puan yükselerek %2,90 ile son 30 yılın zirvesine ulaşırken, 30 yıllık tahvil faizi de benzer şekilde yaklaşık 30 baz puan artışla %4,10 seviyesinin üzerine çıkarak tarihi zirve bölgelerini test etti.
Aynı dönemde 10 yıllık ve 2 yıllık tahvil faizleri arasındaki fark 143 baz puana ulaşarak 2004’ten bu yana en dik getiri eğrisine işaret etti. Bu tablo yatırımcıların uzun vadeli enflasyon ve mali sürdürülebilirlik konusunda daha yüksek risk primi talep etmeye başladığını gösteriyor.
Özellikle uzun vadeli tahvil faizlerindeki yükselişin kısa vadeli faizlerden belirgin şekilde ayrışması, piyasanın yalnızca para politikasını değil aynı zamanda Japonya’nın uzun vadeli borç dinamiklerini ve mali disiplin görünümünü de yeniden fiyatlamaya başladığına işaret ediyor.
Bank of Japan açısından denge giderek zorlaşıyor. Bir tarafta enflasyon ve zayıf Yen nedeniyle para politikasını sıkılaştırma baskısı bulunurken, diğer taraftan faizlerin hızlı yükselmesi kamu borcunun çevrilme maliyetini ciddi biçimde artırıyor. Eski BoJ üyeleri dahi, 10 yıllık tahvil faizinin %3 seviyesini aşması halinde Merkez Bankasının yeniden tahvil alımlarını artırmak zorunda kalabileceğini ifade ediyor. Bu da BoJ’un enflasyonla mücadele ile finansal istikrar arasında oldukça dar bir hareket alanına sahip olduğunu gösteriyor. Japon tahvil piyasasındaki bu hareket yalnızca ülke içini ilgilendirmiyor.
Küresel finansal piyasalarda önemli bir sermaye ihracatçısı konumundaki Japon yatırımcıların, yurt dışındaki tahvil ve hisse pozisyonlarını azaltarak yeniden iç piyasaya yönelmesi ihtimali ABD tahvillerinden Avrupa borçlanma piyasalarına, Asya merkez bankalarından bölge borsalarına kadar geniş bir fiyatlama etkisi yaratabilir. Böyle bir senaryoda küresel tahvil faizleri üzerinde yukarı yönlü baskının artması ve özellikle EM varlıklarına yönelik portföy akımlarında geçici zayıflama görülmesi de olası riskler arasında değerlendirilebilir. Özellikle Asya merkez bankalarının vereceği mesajlar ve bölge borsalarındaki sermaye akımları önümüzdeki haftalarda yakından izlenecek başlıklar arasında yer alacaktır.
Diğer tarafta sermaye piyasalarında da hareketlilik artıyor. Özellikle Asya merkezli şirketlerin ABD’de ADR (American Depositary Receipt) üzerinden halka arz başvurularında yeniden hızlanma görülmesi, uluslararası yatırımcı iştahının canlı kaldığını ve küresel sermayenin yeniden Asya hikayesine ve KOSPI’deki son konsolidasyon sonrasında Güney Kore piyasasına odaklanmaya devam ettiğini gösteriyor.
Yapay zekâ, yarı iletken ve ileri teknoloji temalı şirketlerin sermaye piyasalarındaki ağırlığının artması da bu ilginin sektör bazında yoğunlaşmasına katkı sağlıyor. Bu nedenle temmuz ayı sonunda piyasa gündeminin Japonya tahvil piyasası, BoJ’un atacağı adımlar ve bunların Asya sermaye akımları üzerindeki etkileri etrafında şekillenmesi daha olası görünüyor. Bununla birlikte yatırımcıların yalnızca BoJ kararlarını değil, Fed’in faiz patikası ile ABD tahvil getirilerinin seyrini de birlikte değerlendirmesi gerekecektir.
Japon tahvil faizlerinde kalıcı yükselişin ABD tahvilleriyle birlikte küresel faizleri yukarı çekmesi halinde riskli varlıklarda oynaklığın artması beklenebilir. Buna karşın BoJ’un olası müdahaleleri veya tahvil alımlarını yeniden artırması durumunda ise küresel piyasalarda volatilitenin sınırlanması ve risk iştahının yeniden desteklenmesi mümkün olabilir.
Sonuç olarak, Japonya’da uzun vadeli tahvil faizlerinin seyri ile Fed’in faiz patikasına ilişkin beklentiler, önümüzdeki dönemde küresel tahvil piyasalarının yönünü belirleyecek iki temel unsur olarak öne çıkıyor. Bu iki dinamiğin birlikte şekillendireceği finansal koşullar ise gelişmekte olan ülke varlıklarından küresel hisse senedi piyasalarına kadar geniş bir yelpazede fiyatlamalar üzerinde etkili olabilir.
